Στο τμήμα «Νέα» θα βρείτε όλες τις πρόσφατες καταχωρήσεις.

Το Λεξικό του μπαλέτου. Γράμματα L-P.

L

Labanotation Είναι ένα σύστημα χορευτικής σημειολογίας που επινοήθηκε από τον Rudolf von Laban. Μέσω αυτού του συστήματος έχουν καταγραφεί και συγκεντρωθεί πολλά μπαλέτα σε βιβλιοθήκες.

Leotard Σημαίνει «κολάν». Ένα είδος παντελονιού κατασκευασμένο από ελαστικό και εφαρμοστό ύφασμα που φορούν, οι χορευτές στην εξάσκηση και στις επιδείξεις.

Levé, Temps Πολύ γρήγορο tempo ή αυξημένος ρυθμός. Είναι ένας πιο γρήγορος ρυθμός πάνω στον οποίο εξασκούνται οι χορευτές.

Lyrical Dancing Ένα πιο ποιητικό είδος χορού.

M

Milieu, au Στην μέση ή στο κέντρο μιας αίθουσας, όπως στο center practice.

Movements Σημαίνει «κινήσεις». Από πολύ νωρίς κάποιοι ειδήμονες χορευτές μπαλέτου ανάλυσαν τις κινήσεις του χορού και τις κατέταξαν σε εφτά βασικές κατηγορίες: τα pliè (λύγισμα), τα étendre (τέντωμα) και τα relevè (ανύψωση), τα sauté (άλμα), τα élancer (τίναγμα), τα glissadè (γλύστριμα), και τέλος τα tourner (στροφές).

N

Notation Δεν υπάρχει παγκοσμίως αποδεκτό σύστημα καταγραφής μίας χορογραφίας μπαλέτου, αν και έχουν επινοηθεί πολλά συστήματα χορευτικής σημειολογίας.

O

Opposition Μία κίνηση ή τοποθέτηση των χεριών αντίθετα προς την κατεύθυνση της κίνησης ή της τοποθέτησης των ποδιών. Όπως ακριβώς συμβαίνει και όταν περπατάμε (αντίθετο χέρι με αντίθετο πόδι).

P

Pas Σημαίνει «βήμα». Πολλά από τα πιο συνηθισμένα βήματα στο μπαλέτο είναι επίθετα ή μετοχές αντί για ουσιαστικά. Σε αυτές τις ονομασίες εννοείται η λέξη «pas». Έτσι για παράδειγμα, ο όρος «coupe» είναι στην πραγματικότητα εν συντομία η φράση «pas coupé» (κοφτό βήμα). Μπορεί επίσης να αναφέρεται σε ένα είδος χορού, όπως το pas de deux, που σημαίνει χορός για δύο, pas de quatre, χορός για τέσσερις, κλπ.

Pas de basque Είναι μία τοποθέτηση που ξεκινά σε 5η θέση και μεταφέρεται σε demi-plié, έπειτα το ελεύθερο πόδι γλιστρά μπροστά σε θέση croisé και συνεχίζει σε ένα demi rond de jambe en dehors προς το πλάι, ενώ το άλλο πόδι παραμένει σε plié. Όταν το ελεύθερο πόδι μετακινείται σε demi-plié πραγματοποιείται ένα μικρό άλμα. Το άλλο πόδι γλιστρά από 1η θέση σε μπροστινό croisé. Στον τελευταίο χτύπο, το βάρος μεταφέρεται στο άλλο πόδι και πραγματοποιείται ένα μικρό άλμα έτσι ώστε να βρεθούν πάλι μαζί τα πέλματα (στην μεριά του αριστερού ποδιού). Η κίνηση ολοκληρώνεται σε 5η θέση croisé.

Pas de bourrée Ο όρος αναφέρεται σε ένα από τα πιο απλά συνδετικά βήματα, που χρησιμοποιούνται για να συνδέσουν πολλά βήματα σε έναν συνδυασμό. Η πιο συνηθισμένη μορφή που μπορεί να έχει είναι το bourrée dessous. Είναι μία κίνηση κατά την οποία ο χορευτής εκτελεί πολλά μικρά βήματα με τα πέλματα πολύ κοντά σε pointe.

Pas de chat Σημαίνει «το βήμα της γάτας». Είναι ένα βασικό άλμα που ξεκινά με demi-pliè σε 5η θέση, συνεχίζει με ένα άλμα στο ένα πόδι, ενώ λυγίζουν στον αέρα και τα δύο πόδια, το ένα μετά το άλλο, και προσγειώνονται ξανά σε 5η θέση demi pliè. Είναι ένα πολύ συνηθισμένο βήμα στο μπαλέτο.

Pas de cheval Σημαίνει «το βήμα του αλόγου». Ο χορευτής ξεκινά με το ελεύθερο πόδι σε pointe tendu, και τραβιέται προς τα πίσω κοντά στο άλλο πόδι. Έπειτα, χωρίς σταμάτημα μετακινείται σε θέση cou-de-pied και επιστρέφει σε pointe tendu με ένα μικρό developpé. Το βήμα θυμίζει τον βηματισμό του αλόγου: είναι γρήγορο και απαλό.

Passé Σημαίνει «περασμένος». Είναι μία κίνηση κατά την οποία το τεντωμένο πέλμα του ελεύθερου ποδιού προσπερνά το γόνατο του ποδιού που στηρίζει το βάρος. Το ελεύθερο πόδι ξεκινά από μπροστά και καταλήγει πίσω, ή το ανάποδο. Είναι μία κλασσική κίνηση που γίνεται στην μπάρα μπαλέτου aκαι χρησιμοποιείται για την αλλαγή του ελεύθερου ποδιού.

Penché Σημαίνει «γερμένος». Ένα υπερβολικό arabesque κατά το οποίο το σώμα παραμένει σηκωμένο και εκτεταμένο, αλλά το ανυψωμένο πόδι σηκώνεται (στραμμένο προς τα έξω) όσο το δυνατόν περισσότερο με τα χέρια της ντάμας να αγγίζουν σχεδόν το πάτωμα, ανάλογα με την ευλυγισία της.

Petit battement Σημαίνει «μικρό χτύπημα». Είναι μια άσκηση για την βελτίωση της ταχύτητας και της ευκινησίας των γαμπών. Το ελεύθερο πόδι ξεκινά sur le cou-de-pied και χτυπά μπρος και πίσω επαναλαμβανόμενα, πάνω στην μουσική, και έπειτα μετακινείται στην αντίθετη πλευρά του ποδιού από αυτήν που ξεκίνησε η κίνηση. Το γόνατο και ο μηρός του ελεύθερου ποδιού παραμένουν στην ίδια θέση, χωρίς να κινούνται κατά την διάρκεια της άσκησης.

Petit jeté Σημαίνει «μικρό άλμα». Είναι ένα μικρό άλμα που χρησιμοποιείται συχνά στο petit allegro. Ο χορευτής σπρώχνει το ελεύθερο πόδι προς τα έξω, και πηδάει από το πόδι που στηρίζει το βάρος στο ελεύθερο πόδι, με το άλλο πόδι προς τα πίσω sur le cou-de-pied. Μπορεί να γίνει προς τα μπρος, προς το πλάι ή προς τα πίσω.

Pirouette Σημαίνει «πιρουέτα», «στροφή». Μία ελεγχομένη στροφή 180ο που γίνεται πάνω στο ένα πόδι. Ο χορευτής συνήθως στρίβει περισσότερες από μία φορές. Το ανυψωμένο πόδι συνήθως διατηρείται σε θέση rétiré, αλλά μπορεί να τοποθετηθεί και σε άλλες θέσεις. Αν κατά την στροφή το υψωμένο πόδι περιστρέφεται με φορά από μπρος προς τα πίσω, τότε η πιρουέτα γίνεται en dehors. Αν κατά την στροφή το υψωμένο πόδι περιστρέφεται με φορά από πίσω προς τα μπρος, τότε η πιρουέτα γίνεται en dedans. Ο χορευτής χρειάζεται να εστιάσει (βλ. spotting), για να αποφύγει τον προσανατολισμό. Οι πιρουέτες είναι συνήθως γρήγορες, αλλά οι πιρουέτες που γίνονται με υποστήριξη, δηλαδή όπου ο παρτενέρ στηρίζει την σολίστα, μπορεί να γίνει και πολύ αργά.

Placement Η τοποθέτηση των μελών του σώματος. Η σωστή τοποθέτηση του σώματος περιλαμβάνει την ορθή στάση του κορμού, με τους γοφούς στο ίδιο ύψος, τους ώμους τεντωμένους, αλλά χαλαρούς ευθυγραμμισμένους με την λεκάνη, την λεκάνη σε ευθεία με την σπονδυλική στήλη, την πλάτη ίσια, το κεφάλι ψηλά, και το βάρος του σώματος κεντραρισμένο όμοια πάνω από τα πέλματα των ποδιών. Η στάση αυτή πρέπει να διατηρείται καθ' όλη τη διάρκεια του χορού, εκτός και αν κάποια κίνηση απαιτεί διαφορετική στάση του σώματος.

Plié Σημαίνει «λύγισμα». Είναι ένα λύγισμα τον γονάτων, που εκτελείται με τα πέλματα σε θέση turn out. Είναι συνήθως η πρώτη άσκηση που γίνεται σε ένα μάθημα μπαλέτου. Το demi-plié (μισώ λύγισμα) είναι ένα ρηχό λύγισμα, που γίνεται όσο βαθιά θέλει ο χορευτής. Οι φτέρνες σηκώνονται από το πάτωμα σε όλες τις θέσεις εκτός από την 2η. Το grand plié (μεγάλο λύγισμα) είναι ένα βαθύ κάθισμα, έτσι ώστε οι μηροί να βρίσκονται οριζόντια στο πάτωμα, που γίνεται όσο βαθιά θέλει ο χορευτής. Οι φτέρνες σηκώνονται από το πάτωμα σε όλες τις θέσεις εκτός από την 2η. Το pliè αποτελεί το ξεκίνημα και την ολοκλήρωση κάθε άλματος. Είναι μία από τις σημαντικότερες κινήσεις στο μπαλέτο. Αν δεν εκτελεστεί σωστά μπορεί να προκαλέσει τραυματισμούς στη λεκάνη, στα γόνατα και στους αστραγάλους.

Pointe Σημαίνει «μύτη» (του πέλματος). Είανι το τέντωμα ή η έκταση του πέλματος που επεκτείνεται σε όλο το σώμα. Ένα demi-pointe αναφέρεται στο πόσο ανυψώνεται η φτέρνα από το πάτωμα σε θέση relevé. Sur les pointes, ή on pointe, σημαίνει ότι ο χορευτής στέκεται κυριολεκτικά στις μύτες των δαχτύλων σε παπούτσια pointe. Δεν θα πρέπει να επιτρέπεται στα παιδιά να στέκονται on pointe μέχρι να αναπτυχθούν τα οστά των ποδιών τους, περίπου μέχρι την ηλικία των 11.

Pointe tendu Σημαίνει «τεντωμένη μύτη» (του πέλματος). Είναι μία θέση κατά την οποία το ελεύθερο πόδι τεντώνεται προς τα έξω με μόνο την μύτη του ποδιού σε επαφή με το έδαφος.

Port de bras Σημαίνει «μεταφορά των χεριών». Είναι μία κίνηση ή μία τοποθέτηση των χεριών. Κάθε μάθημα μπαλέτου περιλαμβάνει ένα μέρος port de bras στην μπάρα. Περιλαμβάνει την σωστή τοποθέτηση των χεριών, ενώ ο χορευτής πραγματοποιεί ασκήσεις με το κάτω μέρος του σώματος. Έτσι οι κινήσεις φαίνονται πολύ άνετες και κομψές, και παράλληλα εκτελούνται με τον σωστό τρόπο. Ένα grand port de bras είναι ένα κυκλικό λύγισμα, πρώτα προς, έπειτα χαμηλά και μετά προς τα πάνω μακριά από την μπάρα, και έπειτα επιστρέφει κοντά στην μπάρα.

Positions Οι πέντε θέσεις των χεριών και των πελμάτων στο μπαλέτο:

Πρώτη θέση (First Position)

Πέλματα: είναι κλειστά. (τα πέλματα είναι ανοιχτά προς τα έξω)

Χέρια: σχηματίζουν μία καμπύλη μπροστά από το σώμα, που φτάνει μέχρι την μέση.

Δεύτερη θέση (Second Position)

Πέλματα: από πρώτη θέση, το ένα πόδι ανοίγει στο πλάι, έτσι ώστε τα πέλματα να βρίσκονται σε απόσταση είκοσι εκατοστών. (τα πέλματα είναι ανοιχτά προς τα έξω)

Χέρια: ανοιχτά στο πλάι, σχηματίζοντας μία ελαφριά καμπύλη just ακριβώς κάτω από το ύψος των ώμων.

Τρίτη θέση (Third Position)

Πέλματα: το ένα πόδι σταυρώνει μπροστά από το άλλο. Η φτέρνα του μπροστινού ποδιού αγγίζει την καμάρα του πίσω ποδιού. (τα πέλματα είναι ανοιχτά προς τα έξω)

Χέρια: το ένα χέρι είναι σε πρώτη θέση, και το άλλο σε δεύτερη.

Τέταρτη θέση (Fourth Position)

Πέλματα: από τρίτη θέση, το μπροστινό πόδι κινείται μπροστά έτσι ώστε τα πέλματα να βρίσκονται σε απόσταση δεκαπέντε εκατοστών. (τα πέλματα είναι ανοιχτά προς τα έξω)

Χέρια: το ένα χέρι παραμένει σε δεύτερη θέση, και το άλλο χέρι σχηματίζει καμπύλη πάνω από το κεφάλι.

Πέμπτη θέση (Fifth Position)

Πέλματα: όμοια με την τρίτη θέση, με την φτέρνα του μπροστινού πέλματος στο ίδιο επίπεδο με τα δάχτυλα του πίσω πέλματος. (τα πέλματα είναι ανοιχτά προς τα έξω)

Χέρια: και τα δύο χέρια είναι υψωμένα πάνω από το κεφάλι σχηματίζοντας «κορνίζα» γύρω από το πρόσωπο.

Promenade Σημαίνει «βόλτα». Είναι μία ισορροπημένη στροφή pivot κατά την οποία ο χορευτής κινείται αργά κυκλικά στρίνοντας πάνω στην φτέρνα του ποδιού που στηρίζει το βάρος. Το υπόλοιπο σώμα μπορεί να βρίσκεται σε θέση arabesque ή attitude. Σε ένα supported promenade (με στήριξη), ο παρτενέρ στρίβει την σολίστα.