Στο τμήμα «Νέα» θα βρείτε όλες τις πρόσφατες καταχωρήσεις.

Το λεξικό του Μπαλέτου. Γράμματα D-J

D

Danseur Ο μπαλαρίνος.

Danseur premieur Ο κεντρικός μπαλαρίνος που δέχεται όλους τους κλασσικούς ρόλους στις παραστάσεις.

Dèboitè Σημαίνει «αποσυνδεδεμένος». Ο όρος αναφέρεται σε ένα emboitè sur les pointes που εκτελείται en arrière. Η κίνηση κατευθύνεται προς τα πίσω, με το μπροστινό πόδι να πετάγεται προς τα έξω και να κλείνει με το πίσω πόδι.

Dèboulès Σημαίνει «κυλάω σαν μπάλα». Μία ακολουθία demi-tours που εκτελούνται με εναλλαγές από το ένα πέλμα στο άλλο με κατεύθυνση προς τα μπρος.

Dedans, en Σημαίνει «προς τα μέσα». Είναι όρος που αναφέρεται σε κινήσεις που γίνονται στο μπροστινό μέρος του σώματος. Σε μία pirouette en dedans, ο χορευτής στρίβει με τέτοιο τρόπο ώστε το ανυψωμένο πόδι να περιστρέφεται rotπρος τα μπρος. Σε ένα rond de jambe en dedans, το ελεύθερο πόδι εκτελεί μισό κύκλο με κατεύθυνση από πίσω προς τα μπρος.

Dégagé Σημαίνει «αποδεσμευμένος». Μία κίνηση ή θέση σώματος, κατά την οποία το ελεύθερο πόδι σηκώνεται ελαφρώς από το πάτωμα. Η μύτη του ελεύθερου ποδιού είναι τεντωμένη.

Dehors, en Σημαίνει «προς τα έξω». Είναι όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει κίνηση μακριά από το μπροστινό μέρος του σώματος. Σε μία pirouette en dehorsο χορευτής στρίβει με τέτοιο τρόπο ώστε το ελεύθερο πόδι να περιστραφεί ενώ απομακρύνεται από το μπροστινό μέρος του σώματος. Σε ένα rond de jambe en dehors, το ελεύθερο πόδι εκτελεί μισό κύκλο με κατεύθυνση από μπρος προς τα πίσω.

Demi-pliè Σημαίνει «μισό λύγισμα των γονάτων». Ο όρος συμπεριλαμβάνει όλα τα βήματα ανύψωσης που ξεκινούν και ολοκληρώνονται σε demi-pliè.

Derrière Σημαίνει «προς τα πίσω». Αναφέρεται σε κινήσεις του ποδιού που κατευθύνονται στο πίσω μέρος του σώματος.

Dessous Σημαίνει «από κάτω». Ο όρος δηλώνει ότι το ελεύθερο πόδι περνάει πίσω από το πόδι που στηρίζει το βάρος.

Dessus Σημαίνει «από πάνω». Ο όρος δηλώνει ότι το ελεύθερο πόδι περνάει μπροστά από το πόδι που στηρίζει το βάρος.

Détourné Σημαίνει «γυρισμένος στο πλάι». Είναι μία απαλή στροφή που εκτελείται με pivot πάνω στα δάχτυλα σε θέση relevé.

Devant Σημαίνει «μπροστά». Ο όρος δηλώνει κατεύθυνση προς τα μπρος.

Developpé Σημαίνει «ανεπτυγμένος», «εκτεταμένος». Είναι μία κίνηση κατά την οποία το ελεύθερο πόδι τραβιέται κοντά στο γόνατο του ποδιού που στηρίζει το βάρος και από εκεί ανυψώνεται απαλά και εκτείνεται στο πλάι, σχηματίζοντας συνήθως γωνία 90ο με το πάτωμα, είναι δηλαδή παράλληλο στο πάτωμα.

Diagonale, en Σημαίνει «διαγωνίως». Ο όρος δηλώνει ότι ένα βήμα εκτελείται σε διαγώνια κατεύθυνση.

E

Ecarté Σημαίνει «χωρισμένος». Είναι τοποθέτηση πάνω στην σκηνή όπου ο χορευτής στέκεται απέναντι από μία από τις μπροστινές γωνίες με το ελεύθερο πόδι σε 2η θέση, είτε πάνω είτε εκτός πίστας. Σε αυτήν τη στάση το σώμα του χορευτή γέρνει ελαφρώς μακριά από το ελεύθερο πόδι. Το χέρι που βρίσκεται από την πλευρά του ελεύθερου ποδιού είναι υψωμένο ενώ το άλλο χέρι βρίσκεται σε 2η θέση. Όταν το ελεύθερο πόδι και το σηκωμένο χέρι βρίσκονται προς το κοινό, ονομάζεται écarté devant. Όταν είναι τοποθετημένα προς το πίσω μέρος της σκηνής, ονομάζεται écarté derrière.

Echappé Σημαίνει «αυτός που έχει αποδράσει». Είναι μία κίνηση κατά την οποία τα πόδια μετακινούνται από 5η σε 2η θέση, και περιστασιακά σε 4η θέση ποδιών.

Efface Είναι μία τοποθέτηση στην σκηνή κατά την οποία ο χορευτής στέκεται απέναντι από μία από τις πίσω γωνίες με τα πόδια σταυρωμένα, και το πόδι που βρίσκεται μακριά από το κοινό μπροστά και το αντίστοιχο χέρι υψωμένο έτσι ώστε να σκιάζει το πρόσωπο (εξού και η ονομασία του).

Elancer Σημαίνει «πετάγομαι». Είναι μία από τις εφτά κατηγορίες κινήσεων του μπαλέτου.

Eleve Σημαίνει «ανυψωμένος». Είναι μία κίνηση κατά την οποία ο χορευτλης σηκώνεται σε pointe ή σε demi-pointe, χωρίς να προηγηθεί plie.

Emboité Σημαίνει «κλεισμένος σε κουτί». Είναι ένα άλμα. Ο χορευτής σε 5η θέση ποδιών (θεωρώντας ότι μπροστά βρίσκεται το δεξί πόδι) πηδά στον αέρα με το αριστερό πόδι, λυγίζοντας το δεξί πόδι σε γωνία 45ο. Έπειτα προσγειώνεται στο δεξί πόδι με το αριστερό πόδι ελαφρώς λυγισμένο ακριβώς δίπλα στο δεξί. Η ονομασία του βήματος οφείλεται στο γεγονός ότι τα πέλματα είναι καλά κλεισμένα (όπως το καπάκι ενός κουτιού). Συνήθως επαναλαμβάνεται και προς την άλλη μεριά. Συχνά γίνεται κατά την διάρκεια στροφών ή εν κινήσει.

En face Σημαίνει «στέκομαι απέναντι». Είναι μία τοποθέτηση στη σκηνή κατά την οποία ο χορευτής στέκεται ακριβώς απέναντι από το κοινό.

En l'air Σημαίνει «στον αέρα». Είναι όρος που αναφέρεται σε κινήσεις όπου το ελεύθερο πόδι σηκώνεται σε αρκετά μεγάλο ύψος από το έδαφος. (αντίθετο του terre-à-terre)

Enchaînement Σημαίνει «αλυσόδεμα». Ο όρος αναφέρεται σε μία ακολουθία βημάτων που είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους.

Entrechat Είναι ένα άλμα κατά το οποίο τα πόδια σταυρώνουν το ένα το άλλο, από μπροστινή σε πίσω 5η, αρκετές φορές στον αέρα. Ο αριθμός των σταυρωμάτων δηλώνεται από έναν αριθμό δίπλα στην λέξη, και κάθε σταύρωμα μετριέται δύο φορές (για κάθε αλλαγή από μπροστινή σε πίσω 5η). Στα ζυγά entrechats, ο χορευτής προσγειώνεται στα δύο πόδια σε 5η θέση. Στα μονά entrechats, ο χορευτή προσγειώνεται στο ένα πόδι sur le cou-de-pied.

Enveloppe Είναι μία περιστροφή του σώματος η οποία εκτελείται en dedans πάνω στο ένα πόδι, ενώ το άλλο πόδι το κυκλώνει. Χρησιμοποιείται ως προετοιμασία για την εκτέλεση μιας πιρουέτας και για βήματα όπως το jete ή το chasse en tourant.

Epaulement Είναι η περιστροφή των ώμων και του κεφαλιού που χρησιμοποιείται για να ομορφύνει ή να δόσει μεγαλύτερη εκφραστικότητα σε μία κίνηση.

Etendre Σημαίνει «τεντώνομαι». Είναι μία από τις εφτά κατηγορίες κινήσεων του μπαλέτου.

Extension Σημαίνει «εκτεταμένος». Είναι η ικανότητα της ανύψωσης του ελεύθερου ποδιού ψηλά στον αέρα. Μία καλή έκταση πηγάζει από τον συνδυασμό της έμφυτης ευλυγισίας και εξάσκησης.

F

Face, de Σημαίνει «απέναντι». Είναι μία τοποθέτηση του σώματος ή μία κίνηση η οποία εκτελείται απέναντι από το κοινό.

Failli Σημαίνει «παρατώ». Είναι μία κίνηση απομάκρυνσης που γίνεται σε έναν χτύπο. Από croisè σε 5η θέση ο χορευτής εκτελεί ένα demi-plié, και ακολουθεί ένα κάθετο άλμα με τα πέλματα ενωμένα. Το σώμα στρίβει προς το κοινό όσο είναι στον αέρα και έπειτα χαμηλώνει σε demi-plié πάνω στο δεξί πόδι, ενώ το αριστερό πόδι, το οποίο είναι εντελώς εκτεταμένο, ανοίγει σε γωνία 45ο σε θέση effacé πίσω. Αμέσως, το αριστερό πόδι γλιστρά από 1η θέση σε croisé με demi-plié.

Ferme Σημαίνει «κλειστός». Εϊναι όρος που δηλώνει ότι και τα δύο πέλματα βρίσκονται σε κλειστή θέση στην αρχή ή στο τέλος ενός βήματος.

Finger turns Είναι στροφές στις οποίες η χορεύτρια στρίβει με την βοήθεια των χεριών του χορευτή, με το ένα χέρι την στρίβει ενώ τυλίγει το άλλο χέρι γύρω της και τελειώνει με αυτό τις στροφές τις στροφές της. Μπορεί να κάνει στατικά μια σειρά οποιεσδήποτε  pirouettes ή fouettè.

Fish dive Είναι μία πόζα μετά από ένα σήκωμα που γίνεται με δύο παρτενέρ (άντρα, γυναίκα). Αυτό το σήκωμα μπορεί να γίνει πάνω από το κεφάλι του άντρα ή ως ένα χαμηλότερο, οριζόντιο σήκωμα.

Fondu Σημαίνει «αυτός που βυθίζεται». Ο όρος αναφέρεται σε κάθε κίνηση κατά την οποία το σώμα χαμηλώνει μέσω του λυγίσματος του ενός ποδιού. Η διαφορά του με το plié, είναι ότι το σώμα στηρίζεται και από τα δύο πόδια, ενώ στ fondu, μόνο ένα πόδι στηρίζει το σώμα.

Fouetté Σημαίνει «μαστιγωμένος». Είναι μία στροφή η οποία προκαλείται από το τίναγμα του ελεύθερου ποδιού. Συνήθως γίνεται en dehors: Το ελεύθερο πόδι ανοίγει σε 2η σε γωνία 45ο και έπειτα τινάζεται προς τα πίσω γύρω από την κνήμη του ποδιού που στηρίζει το βάρος, τα χέρια μαζεύονται, το σώμα στρίβει en dehors, και το πόδι που στηρίζει το βάρος σηκώνεται σε θέση releve. Πολύ γρήγορα το ελεύθερο πόδι κινείται μπροστά από την κνήμη του άλλου ποδιού σε 2η θέση σχηματίζοντας γωνία 45ο, ενώ το πόδι που στηρίζει το βάρος χαμηλώνει σε demi-plié. Σε αυτή την θέση, τα χέρια ανοίγουν σε 2η θέση για να προετοιμάσουν την επανάληψη της κίνησης. Σε πολλά μπαλέτα συχνά αναφέρεται ως «32 fouettés».

Frappè Σημαίνει «χτυπημένος». Ολόκληρη λέξη είναι «battement frappe». Το ελεύθερο πόδι ακουμπά χαλαρά και ελαφριά πάνω στον αστράγαλο του ποδιού που στηρίζει το σώμα. Έπειτα το ελεύθερο πόδι πετάγεται με δύναμη σε θέση dégagé έτσι ώστε να χτυπήσει το πάτωμα κατά το 1/3 της κίνησης προς τα έξω. Το πόδι πρέπει να παραμείνει εκτεταμένο όσο το δυνατόν περισσότερο, και να επιστρέψει στην θέση του τελευταία στιγμή. Στη ρώσικη σχολή τα frappés ξεκινούν από tendu. Μπορεί να γίνει προς τα μπρος, προς το πλάι ή προς τα πίσω.

G

Glissade Σημαίνει «γλίστριμα». Είναι ένα συνδετικό, μεταβατικό βήμα. Ξεκινώντας από plié, το ελεύθερο πόδι μετακινείται σε pointe tendu, έπειτα το βάρος μεταφέρεται σε αυτό το πόδι, και το άλλο πόδι ακολουθεί κλείνωντας σε plié. Εκτελείται με άλμα από το ένα πόδι στο άλλο και μπορεί να γίνει προς οποιαδήποτε κατεύθυνση.

Grand battement Σημαίνει «μεγάλο χτύπημα». Είναι ένα ελεγχόμενο σήκωμα του ποδιού κατά το οποίο το ελεύθερο πόδι σηκώνεται όσο το δυνατόν ψηλότερα, ενώ το υπόλοιπο σώμα διατηρείται ευθυγραμμισμένο.

Grand battement en cloche Σημαίνει «μεγάλο χτύπημα σαν κμπάνα». Είναι ένα κινείται συνεχώς από 4η θέση front attitude σε 4η θέση back attitude, ενώ το υπόλοιπο σώμα διατηρείται ευθυγραμμισμένο και καλοστημένο.
.
Grand jeté Σημαίνει «μεγάλο πέταγμα». Είναι ένα μακρύ, οριζόντιο άλμα, που συνήθως γίνεται προς τα μπρος, και ξεκινά από το ένα πόδι και προσγειώνεται στο άλλο. Κατά την διάρκεια του άλματος, ο χορευτής μπορεί να κάνει σπαγγάτο en midair. Είναι ένα μεγάλο άλμα που χρησιμοποιείται συχνά στα grand finales (μεγάλα φινάλε).

H

Haut, en Σημαίνει «ψηλά». Αυτός ο όρος αναφέρεται στην τοποθέτηση των χεριών ψηλά, όπως για παράδειγμα σε 5η θέση πάνω από το κεφάλι.

I

Incliné Σημαίνει «με κλίση». Ο όρος αναφέρεται σε μία επιπρόσθετη κλίση του κορμού κατά την εκτέλεση ενός βήματος που απαιτεί την έκταση ενός μέλους του σώματος, π.χ. ένα arabesquè incline (βλ. penchè)

J

Jeté Σημαίνει «πεταμένος στον αέρα». Είναι ένα άλμα από το ένα πόδι στο άλλο, με τίναγμα του ελεύθερου ποδιού στον αέρα. Χρησιμοποιείται συχνά στα petit allegro. Το ένα πέλμα σέρνεται στο έδαφος προς τα έξω και σηκώνεται με δύναμη από το έδαφος, ενώ ο χορευτής προσγειώνεται στο άλλο πόδι.

Jumps Σημαίνει «άλμα». Στο μπαλέτο υπάρχει μια μεγάλη ποικιλία αλμάτων, τα οποία έχουν κατηγοριοποιηθεί ως εξής: από δύο πέλματα σε δύο πέλματα (π.χ. changements), από δύο πέλματα σε ένα πέλμα (π.χ. sissonnes), από ένα πέλμα σε δύο πέλματα (π.χ. assemblés), από ένα πέλμα στο ίδιο πέλμα (π.χ. temps levés), από ένα πέλμα στο άλλο πέλμα (π.χ. jetés).